Rede voorzitter BH
Uit de toespraak van de voorziter van Brabants Heem bij de opening van de Brabants Heemdagen.Tilburg en Goirle hebben een lange historische band.
Ze vormen een hertogelijk dubbeldorp sinds in 1223 de erven van de heer van Tilburg hun landgoederen en rechten in het gebied verkopen aan hertog Hendrik I.
Als een latere hertog de dorpen in 14 verkoopt aan de heer van Horne, worden Tilburg-Goirle samen één heerlijkheid. Dan worden de burengerechten in alle hertgangen omgevormd tot één gezamenlijke dingbank. De zeven schepenen zijn dan verdeeld in 5 (Tilburg) tegen 2 (Goirle).
Die getalsverhouding zien we niet eens meer terug in de huidige inwonersaantallen.
Het is passend dat de 61ste Brabants-Heemdagen in Tilburg worden gehouden.
Dit jaar is het 200 jaar geleden dat Tilburg van koning Louis Napoleon stadsrechten kreeg en de stad viert dat dit jaar uitdrukkelijk en uitbundig. Omdat de Heemdagen van Brabants Heem niet primair voor Tilburgers zijn, maar voor de hele provincie, staat dit evenement (helaas) niet op de Tilburgse activiteitenkalender.
Het is dit jaar ook precies 1
300 jaar geleden (op 13 mei) dat de naam ‘Tilliburgis” voor het eerst opdook. Dan vermaakt een plaatselijk edelman 12 hoeven in Alphen aan bisschop Willibord. De acte wordt opgemaakt in Tilliburgis, het geheel van gehuchten waar Goirle ook
toen al bijhoorde.
Brabants Heem prijst zich gelukkig met de voortreffelijke samenwerking tussen de heemkundekring van Goirle, de Vyer Heertganghen, en die van de stad, “Tilborch”.
Brabants Heem overkoepelt 115 kringen in Brabant en 4 in België.
Daarbij heeft Brabants Heem geen eigen doelstelling, geen andere dan het belang van de aangesloten kringen, waarover ze verantwoording wil afleggen.
Wat hebben die kringen aan gemeenschappelijke belangen?
Twee springen eruit.
De belangstelling voor heemkunde neemt zienderogen toe. Onze wereldwijde blik vraagt om bezinning op onze eigenheid/ identiteit.
Het andere belang is de behoefte aan kader, vooral aan bestuursleden voor de kringen.
U ziet het spanningsveld: enerzijds meer leden en meer vraag naar heemkunde en historie, ook vanuit de gemeente;
anderzijds hebben we grote moeite om bestuursplaatsen op te vullen.
De heemkundekring van Goirle heeft nog maar enkele weken geleden een onvervangbare secretaris moeten begraven (Piet Wiercx). Wat hij twintig jaar lang deed, kan niet door één, maar moet door meer mensen opgevangen worden. Zijn die er?
Naruurlijk wil elke kring graag nieuwe, jonge vrijwilligers bereiken en betrekken. Maar waar haal je die vandaan in een tijd waarin jongeren een dag wel twee keer kunnen vullen met hun bezigheden?
Is het zo erg dat de leeftijd bij heemkundewerk wat hoger ligt? De belangstelling voor de ‘roots’ komt natuurlijkerwijs met de jaren.
Ouderen, de ‘boomers’ die aan vut of pensioen toe zijn, hebben in het algemeen een sterke wens om nog nuttig bezig te zijn. Als het goed gaat, liggen er tegenwoordig met je 60ste nog enkele hoofdstukken voor je. Die alleen met passief vermaak en eenmalige belevenissen vullen, is op de duur niet bevredigend. Men zoekt terecht continuïteit.
Het moet mogelijk zijn zulke mensen te overtuigen dat het nuttige met het aangename kan samengaan. Maar dat betekent wel dat mensen wat zij leuk vinden, moeten kunnen kiezen.
Dat betekent ook dat ze moeten weten er niet levenslang aan vast te zitten. Heemkundekringen vervangen hun werkgroepen daarom ook door projectgroepen, Als het project voorbij is, kiezen senioren of ze verder gaan en waarmee.
Senioren zoeken geen werk, deze generatie zoekt zingeving en sociale contacten.
Dat moeten we ze dus ook bieden.
Meestal lijkt inhoudelijk heemkundig werk leuker, dan bestuurlijk werk.
Toch blijken senioren veel kwaliteiten te hebben opgebouwd als overzicht en organisatorisch vermogen. En wat is er leuker dan je ervaring en competenties/potenties te benutten….en resultaat te zien?
Bovendien sluit bestuurlijk werk heemkundig werk niet uit, maar geeft het heemkunde meer impact.
Aan ons is het dus om keuzes te respecteren, om het werk interessant te maken en om vooral om die senioren te bereiken die hunkeren naar zinvolheid èn continuïteit.
Laat dus zien wat een breed scala aan mogelijkheden heemkunde inhoudt, laat zien hoe het zin heeft en hoe het aanslaat, hoe dankbaar een kleine inspanning al is..
Steek je licht niet onder de korenmaat. Laat zien waar de kring mee bezig is en hoe leuk dat is. Veel kringen doen dat al erg goed via hun website.
Dat is ook de beste weg om nieuwe vrijwilligers te bereiken. Niet door te bedelen om plaatsen in project of bestuur op te vullen. Maar wel om de leemten aan te geven en om mensen die graag nodig willen zijn, duidelijk te maken dat de kring een sociaal netwerk is waar hun bijdrage nodig is en waardering zal krijgen.
Deze gedachte wil ik meegeven aan het hier vertegenwoordigde kader van de kringen.
En vanuit deze serieuze invalshoek, verklaar ik de 61ste kaderdagen van Brabants Heem voor geopend.
We hebben de 60ste editie niet gevierd. Maak er dus dit jaar een groot feest van.
Ik wens u veel plezier.
(Op vrijdag bij de afsluiting volgde het uitreiken van de (boeken)prijzen door voorzitter Henk Hellegers..
De eerste prijs is de zgn. ‘Bram van Brabant’, een wisselprijs waaraan de naam van de winnaar gegraveerd toegevoegd wordt. )